Joost Bruinsma letselschadeadvocaat



Joost Bruinsma letselschadeadvocaat
    Column van 16 maart 2012

Het spreekrecht van slachtoffers in het strafrecht.

Als advocaat treedt ik nog wel eens op voor slachtoffers bij een strafproces. De positie van het slachtoffer is daarbij in mijn ogen nogal gekunsteld. Het slachtoffer kan in de strafzaak een civiele vordering indienen tegen de verdachte, tevens is er voor het slachtoffer sinds 2004 de mogelijkheid om een verklaring af te leggen hetzij schriftelijk dan wel mondeling.

Dat laatste is met name omstreden en zo kwam dat onderwerp deze week weer uitgebreid aan de orde bij de wrakingszaak in Amsterdam. De Rechtbank verleende spreekrecht aan de ouders van de slachtoffers terwijl de wet daar eigenlijk geen ruimte voor laat. Over de drijfveren van de ouders kan ik slechts speculeren.

Een belangrijk aspect van het strafrecht betreft de vergelding van de overheid tegenover de dader van een strafbaar feit. Het spreekrecht is niet bedoeld om de uitkomst van de strafzaak te beinvloeden. Toch is dat vaak een belangrijk motief voor slachtoffers om van het spreekrecht gebruik te maken. De verwachting dat het slachtoffer met zijn verklaring de strafmaat kan beinvloeden is vrijwel niet uit te bannen blijkt in de praktijk.

De grenzen van het spreekrecht worden door veel slachtoffers vaak als hinderlijk en onbegrijpelijk ervaren. Veel slachtoffers hebben zo sterk de neiging om zich uit te laten over de toedracht, de strafmaat, e.d. dat de gevolgen voor henzelf soms niet eens aan de orde komen en ze boos de rechtszaal verlaten.

Ondanks een goede instructie vooraf zijn veel slachtoffers achteraf ontevreden over de gang van zaken bij het strafproces. Ik adviseer ingeval vrijwel altijd om een schriftelijke slachtoffer verklaring op te stellen die dan ter zitting kan worden voorgelezen.

Zou het me persoonlijk worden gevraagd dan zou ik het slachtoffer zo veel mogelijk buiten het strafproces laten. Hoe nobel ook de gedachte om het slachtoffer bij het proces te betrekken vanuit de psychologische gedachte dat het helend zou zijn voor het slachtoffer, zie ik daar in de praktijk maar weinig van terug.

De wens van het slachtoffer om de strafmaat te kunnen beinvloeden past niet in een samenleving. Die persoonlijke wens komt veel te dicht bij de wenst om eigenrichting/ vergelding te kunnen plegen. De overheid is verantwoordelijk voor vergelding van op de dader in het strafproces. Het spreekrecht in het strafrecht is niet de enige mogelijkheid voor het slachtoffer om zich te laten horen. Daarvoor staat de civiele weg open.

De scheiding tussen een procedure van de burger tegen de burger (civiele zaken) en de overheid tegen de verdachte (strafzaken) is strikt en historisch gevormd vanuit een gedachtegang dat eigenrichting moet worden voorkomen en dat de overheid de verdachte moet bestraffen en niet het slachtoffer.

Het slachtoffer kan in een civiele zaak tegen de dader relatief gemakkelijk een schadevergoeding vorderen en in die zaak kan hij het spreekrecht ten volle gebruiken.

Zie ook: (een evaluatie uit 2010)
rapport over spreekrecht





U kunt contact opnemen met mijn kantoor:
telefonisch (kantooruren) 035-6015080
of per email (24/7)

Meer informatie over letselschade vindt u op de site www.letselschadeloket.nl waarop u veel nuttige informatie over letselschade kunt vinden.


 
Copyright 2012 J.F.D. Bruinsma, bijgewerkt op 16 maart 2012
 
Joost Bruinsma
J.F.D. Bruinsma